Als we van een gekwalificeerde leraar mediteren leren, een leraar die les geeft volgens een verantwoorde methode en we volgen deze aanwijzingen goed op, dan bestaat er geen enkel gevaar. Mediteren is immers eenvoudig het geleidelijk opbouwen van een positieve geestesgesteldheid. Maar het is onverstandig om zonder de juiste instructies gevorderde oefeningen te proberen als we nog beginners zijn. Zolang we echter een betrouwbaar pad volgen op een geleidelijke manier, kan iedereen Boeddha worden.
Het boeddhisme is een wijsheidsfilosofie, die door Boeddha Shakyamuni 625 jaar voor Christus ontwikkeld is. De leringen van de Boeddha hebben tot doel om ons inzicht te geven in onze verwarde geest, zodat wij weer in staat zullen zijn om terug te kunnen keren naar onze zuivere altruïstische bron, onze oorspronkelijke boeddha-natuur. Door deze wijsheidsfilosofie te combineren met eenvoudige meditatietechnieken is het mogelijk om de juiste werkingswijze van de geest te leren kennen. De boeddhistische filosofie kan dan ook als een blauwdruk worden beschouwd waarbinnen de hele complexiteit van de geest tot in de fijnste details is uitgewerkt. Het combineren van deze filosofie met meditatie heeft als voordeel dat woorden niet tot het intellect beperkt blijven maar dat deze woorden als mantra’s in het lichaam ervaren kunnen worden. De geest openbaart zich echter in ieder levend wezen op andere wijze. De Boeddha introduceerde 84.000 poorten naar verlichting; iedere poort ontdoet de geest van zijn versluiering. Omdat we niet weten welke poort of poorten de versluiering opheffen zullen we de woorden van Boeddha niet klakkeloos kunnen aannemen. Steeds opnieuw zullen we deze moeten onderzoeken om ze op onze eigen wijze te kunnen ervaren. Dit vraagt om geduld met ons zelf omdat we niet gewend zijn om deze ervaringen aan ons zelf te schenken en ze ook nog serieus te nemen.
Vaak wordt er gezegd dat mediteren egoïstisch bezig zijn is. Dat klopt. Door de filosofie en meditatie komen we achter al onze ideeën en gedachten. Deze gaan we analyseren en toetsen op de realiteitszin. Pas dan komen we erachter dat ons denken meestal niet met de werkelijkheid overeenstemt. Ons denken is heel beperkt  en het bekommert zich eigenlijk alleen om zichzelf en de paar dierbaren om ons heen. Boeddha noemt dit niet egocentrisch maar verward. Zodra we dit onderkennen zijn we in staat om in alle vrijheid een keuze te maken: Wil ik egoïstisch of altruïstisch zijn. Altruïstisch in boeddhistische zin betekent dat we weten dat we onderling met elkaar verbonden zijn en dat het opheffen van de eigen onjuiste inzichten alle levende wezens ten goede zal komen. Leven kun je alleen zelf doen en met de ander loop je hand in hand.
Meditatie is een proces waarbij je leert op een kundige manier met de geest te werken. Meditatie is de fundamentele eerste stap in ieder boeddhistisch systeem om  de geest te trainen en is in alle boeddhistische scholen bekend. Er zijn natuurlijk veel verschillende meditatie systemen en methoden.

Gom, het Tibetaanse woord voor mediteren, betekent gewennen of zich bekend maken. Mediteren betekent dat we onszelf positieve en realistische houdingen aanwennen. Mediteren is niet met je benen in de knoop en met een zogenaamde heilige uitdrukking op je gezicht zitten, maar mediteren is een instelling van onze geest. Zelfs wanneer het lichaam in de perfecte houding zit, mediteren we niet echt als onze geest onrustig is en willekeurig van het ene naar het andere onderwerp springt. Dit wordt ook wel monkey-mind genoemd. Tijdens het mediteren transformeren we onze verwarde en haastige gedachten en zienswijzen zodat deze beter overeenkomen met de werkelijkheid. In plaats van onrust en woede kunnen we meer mededogen en liefde voelen. We zitten vaak verstrikt in onze eigen verwarde emoties en zitten vol vooroordelen over de wereld en ons zelf. Door middel van meditatie proberen we ruimte en duidelijkheid te scheppen in onze eigen geest. Binnen het boeddhisme wordt mediteren al meer dan 2500 jaar uitgebreid beoefend als de belangrijkste manier om je eigen geest te leren kennen en aan je eigen geluk en dat van anderen te werken.

bronnen: Dorien Quik stichting Bodhisattva

en het maitreya instituut